Küresel piyasalarda Orta Doğu ve yapay zeka etkisi: Petrol 100 dolara yaklaştı

Orta Doğu'da yaşanan yeni saldırılar enerji arzına yönelik endişeleri artırırken, yapay zeka sektöründeki iyimserlik küresel piyasalarda risk iştahını desteklemeye devam ediyor.

ABD ile İran arasında yükselen gerilim, enerji arzına yönelik kaygılar ve değişen faiz beklentileri varlık fiyatlamalarında yeniden belirleyici olmaya başladı. ABD'li üst düzey bir yetkili, Fox News kanalına yaptığı açıklamada ABD ordusunun İran'ın Hark Adası ile Cask kentindeki bazı noktaları hedef aldığını bildirdi.
İran'ın petrol ihracatında önemli bir merkez olan Hark Adası ile stratejik öneme sahip Cask kentindeki hedeflere yönelik saldırı haberleri, enerji arzına ilişkin endişeleri daha da artırdı.
PETROL FİYATLARI 100 DOLARA YAKLAŞTI
Bölgede artan jeopolitik gerilim, petrol tedarikine yönelik risklerin piyasalarda yeniden fiyatlanmasına neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı 100 dolar seviyesine yaklaşırken, yükselen enerji maliyetlerinin küresel enflasyonun kalıcılığına ilişkin endişeleri artırdığı görülüyor.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin merkez bankalarının enflasyonla mücadelede daha şahin bir politika izleyebileceğine yönelik beklentileri güçlendirmesi, tahvil piyasalarında satış baskısını artırdı.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 4,82'ye yükselerek Kasım 2023'ten bu yana görülen en yüksek seviyelere yaklaştı.
GÖZLER FED'İN FAİZ KARARINDA
Para piyasalarındaki fiyatlamalara göre, ABD Merkez Bankasının gelecek haftaki toplantısında politika faizini 25 baz puan artıracağına ilişkin beklenti yüzde 60 seviyesinde bulunuyor.
Yıl sonuna kadar bir faiz artırımının daha yapılabileceğine ilişkin tahminler de piyasaların gündemindeki yerini koruyor. Analistler, ABD'de cuma günü açıklanacak enflasyon verilerinin Fed'in gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin önemli ipuçları verebileceğini belirtiyor.
ABD Başkanı Donald Trump ise Kanada'nın Amerikan şirketleri ve çiftçilerine adil ticaret imkanı sunmadığını savunarak Kanada menşeli ürünlerin kamu ihalelerinden çıkarılması yönünde talimat verdiğini açıkladı.
YAPAY ZEKA İYİMSERLİĞİ SÜRÜYOR
Küresel piyasalarda jeopolitik riskler ve faiz beklentileri öne çıkarken, yapay zeka sektöründeki olumlu hava devam ediyor.
Yapay zeka alanındaki yeni gelişmeler ve yeni nesil dil modellerinin yeteneklerine ilişkin olumlu değerlendirmeler, önümüzdeki dönemde hesaplama gücüne olan ihtiyacın artacağı beklentisini destekliyor. Buna bağlı olarak çip talebinin de güçlü kalacağı öngörülüyor.
Yapay zeka ekosisteminin genişlemesiyle birlikte özellikle çip ve bellek üreticileri, veri merkezi işletmecileri, ağ ekipmanı üreticileri ve diğer altyapı şirketlerine yönelik talep canlılığını koruyor.
Analistler, son aylarda başta sanayi şirketleri olmak üzere geleneksel sektörlere yönelen sermaye hareketinin, yapay zeka iyimserliğinin yeniden güçlenmesiyle teknoloji ve yarı iletken hisseleri lehine değişmeye başladığını ifade ediyor.
ABD'DE ENFLASYON BEKLENTİSİ DEĞİŞMEDİ
ABD'de tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ağustos ayında değişmeyerek yüzde 3,6 seviyesinde kaldı. Tüketici kredileri ise temmuz ayında 18,1 milyar dolar artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Enerji arzına yönelik endişelerin etkisiyle kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 1 yükselerek 97,9 dolara çıktı. Brent petrol yeni işlem gününde de yüzde 1,2 artışla 99,1 dolar seviyesinde işlem görüyor.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,82 ile yaklaşık son üç yılın zirvesine yakın seyrederken, dolar endeksi yatay hareketle 98,7 seviyesinde bulunuyor.
Yükselen tahvil faizleri ve merkez bankalarının daha şahin politikalar izleyebileceğine yönelik beklentiler altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Altının ons fiyatı dün yüzde 1,2 gerileyerek 4 bin 355 dolara inerken, yeni işlem gününde yüzde 0,6 yükselişle 4 bin 382 dolardan alıcı buluyor.
ABD borsalarında ise S&P 500 yüzde 0,58, Nasdaq yüzde 0,32 ve Dow Jones yüzde 1,18 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık başladı.
AVRUPA BORSALARINDA KARIŞIK SEYİR
Avrupa borsalarında dün karışık bir görünüm öne çıktı. Orta Doğu'daki gerilimin enerji arzı üzerindeki olası etkileri piyasaların temel gündem maddeleri arasında yer aldı.
Devam eden enflasyon riskleri Avrupa piyasalarının yönünde etkili olurken, Avrupa Merkez Bankasının bu yılki ikinci faiz artırımına hazırlanması da yatırımcıların odağında bulunuyor.
ECB'nin yarın gerçekleştireceği toplantıda üç temel faiz oranını 25'er baz puan artırması bekleniyor. ECB Başkanı Christine Lagarde'ın toplantı sonrasında vereceği mesajların piyasaların yönü açısından önem taşıması bekleniyor.
Faiz kararı öncesinde avro dolar karşısında güçlenirken, avro/dolar paritesi yüzde 0,1 artışla 1,1630 seviyesine çıktı.
Almanya'nın ihracatı temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 0,8 geriledi. İngiltere'de hava trafik kontrol hizmeti sağlayıcısı NATS'te yaşanan teknik sorun nedeniyle bazı önemli havalimanlarında uçuşlarda aksaklıklar meydana geldi.
Fransa'nın, Avrupa Birliği'nin gelecek yedi yıllık bütçesinin finansmanı kapsamında Birlik genelinde uygulanacak yeni vergilerden 60 milyar avronun üzerinde gelir elde edilmesini istediği bildirildi.
Gelişmelerin ardından İngiltere'de FTSE 100 ve İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 0,1 gerilerken, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,14 yükseldi. Almanya'da DAX 40 yatay seyretti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.
ASYA PİYASALARINDA KARIŞIK GÖRÜNÜM
Asya borsalarında da karışık bir seyir izleniyor. Çin'de ağustos ayına ilişkin enflasyon verileri açıklanırken, Tüketici Fiyat Endeksi yıllık bazda yüzde 0,8, Üretici Fiyat Endeksi ise yüzde 3,8 yükseldi.
Orta Doğu'daki saldırıların petrol tedarikine ilişkin riskleri artırması bölge piyasalarında risk algısını yükseltse de yarı iletken sektörüne yönelik yatırımcı ilgisinin devam etmesi piyasaları destekledi.
Japonya Merkez Bankasına ilişkin şahin beklentiler gücünü korurken, Japon hükümetinin müdahalesiyle yenin değer kazanması da devam ediyor. Dolar/yen paritesi yüzde 0,4 düşüşle 153,3 seviyesinde bulunuyor.
Güney Kore'de Kospi yüzde 1,1 yükselirken, Japonya'da Nikkei 225 yüzde 0,3 ve Hong Kong'da Hang Seng yüzde 0,5 geriledi. Çin'de Şanghay bileşik endeksi ise yatay seyretti.
BIST 100 YÜZDE 1,79 YÜKSELDİ
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, önceki gün alış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 1,79 değer kazanımıyla 14.405,25 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,57 geriledi.
SPK'DAN FİİLİ DOLAŞIM VE PAY SAHİPLİĞİ KARARI
Sermaye Piyasası Kurulu, fiili dolaşım oranı ve pay sahipliğine ilişkin yeni kararlarını açıkladı.
Kurul kararına göre, 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren borsada işlem gören ihraççıların sermayesindeki pay sahipliği bildirim yükümlülüğü sınırı yüzde 3 olarak uygulanacak.
Bunun yanında doğrudan yüzde 3 ve üzerinde paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo ile serbest fonlar dahil olmak üzere dolaylı şekilde yüzde 10 ve üzerinde paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo, Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından anlık olarak güncellenecek.
Dolar/TL kuru önceki günü 48,4600 seviyesinde tamamlarken, bankalararası piyasada yeni güne önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4740 seviyesinden başladı.
Analistler, yurt içinde bugün veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de açıklanacak haftalık mortgage başvurularının takip edileceğini belirtiyor.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 seviyeleri direnç, 14.300 ve 14.200 puan ise destek olarak öne çıkıyor.