Küresel piyasalarda İran gerilimi baskısı: Petrol ve tahvil faizleri yükseldi

ABD Başkanı Donald Trump, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada İran'a yönelik yeni saldırılar düzenlendiğini duyurdu. Tahran'ı misilleme konusunda uyaran Trump, İran'ın karşılık vermesi halinde daha büyük çaplı saldırılar düzenleneceğini ifade etti.
Trump ayrıca İran'a yönelik "en büyük" saldırının henüz gerçekleştirilmediğini belirtti. İran basını ise İran ordusunun ABD saldırılarına füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdiğini duyurdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da İran'daki Devrim Muhafızları Ordusu hedeflerine yönelik başlatılan saldırı dalgasının tamamlandığını açıkladı.
PETROL FİYATLARI YÜKSELİRKEN TAHVİL FAİZLERİ ZİRVE YAPTI
Orta Doğu'daki çatışmaların şiddetlenmesiyle yükselen petrol fiyatları, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında daha sıkı bir duruş sergileyebileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi. Bu durum hisse senedi piyasalarında satışların artmasına, tahvil piyasasında ise baskının derinleşmesine yol açtı.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,82'ye çıkarak Kasım 2023'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. 2 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,42 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye yükseldi.
Petrol tarafında aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 artarak 95,4 dolara çıktı. Ekim vadeli Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,4 yükselerek 90,6 dolar seviyesine ulaştı.
ABD'DEN İRAN'A YENİ YAPTIRIM SİNYALİ
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'a yönelik ekonomik operasyon kapsamında bu hafta bir bankaya yaptırım açıklanabileceğini belirtti.
Bessent ayrıca Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda ile gerçekleştirdiği görüşmede makroekonomik koordinasyon ve para politikası adımlarını değerlendirdi.
FED YETKİLİSİ BARR'DAN FAİZ MESAJI
Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da piyasaların odağında bulunuyor.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, enflasyonun beş yılı aşkın süredir yüksek seviyelerde seyrettiğini belirtti. Verilerin enflasyonun yüzde 2 hedefine doğru ilerlediğine ilişkin güven vermesi halinde politika duruşunu değerlendirmek için daha fazla zamana sahip olacaklarını ifade eden Barr, enflasyonun yeterince yavaşlamaması halinde faiz artırımı konusunda kararlı hareket edilmesi gerektiğini söyledi.
ABD'DE İMALAT BÜYÜMESİ YAVAŞLADI
ABD'de imalat sektörüne ilişkin veriler de takip edildi. İmalat sektörü PMI verisi ağustosta önceki aya göre değişmeyerek 53,9 seviyesinde kaldı.
Tedarik Yönetimi Enstitüsünün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise ağustosta 54,6'ya geriledi. Böylece imalat sektöründeki büyümenin hız kaybettiğine işaret edildi.
ABD'de JOLTS açık iş sayısı temmuz ayında 7 milyon 271 bine yükseldi ancak piyasa beklentilerinin altında kaldı.
Altının ons fiyatı yüzde 0,5 gerileyerek 4 bin 307 dolardan işlem görürken dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,8 seviyesinde bulundu.
NEW YORK BORSASI DÜŞÜŞLE KAPANDI
New York borsasında endeksler, artan jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını ve tahvil faizlerini yukarı taşımasının etkisiyle günü düşüşle tamamladı.
Dow Jones endeksi yüzde 0,79, S&P 500 endeksi yüzde 0,71 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,03 değer kaybetti.
Apple'ın yeni Üst Yöneticisi (CEO) John Ternus, Tim Cook'tan görevi devralırken şirket hisseleri yüzde 2,6 yükseldi. Dell Technologies hisseleri ise şirket bilançosunun beklentileri aşmasının ardından piyasa sonrası işlemlerde yüzde 9,5 değer kazandı.
ABD'de endeks vadeli kontratlar ise yeni güne düşüşle başladı.
AVRUPA BORSALARINDA SATIŞ BASKISI ARTTI
Avrupa borsalarında tahvil faizlerindeki sert yükseliş ve Orta Doğu'daki askeri çatışmaların tırmanması nedeniyle satış ağırlıklı bir seyir izlendi.
Tahvil piyasasında da sert hareketler görüldü. Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,36'ya çıkarak 2011'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,24 ile 2008'den bu yana, Fransa'nın 2 yıllık tahvil faizi ise yüzde 3,15 ile 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki hızlı yükselişin etkisiyle ağustosta yüzde 3,3'e çıkarak yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Avro Bölgesi imalat sanayi PMI verisi ise ağustosta 52,7 puana yükselerek son 51 ayın en yüksek seviyesine çıktı.
Verilerin ardından Avrupa Merkez Bankasının (ECB) eylül toplantısında faiz artırabileceğine ilişkin beklentiler güçlendi.
Fransa'da 2027'de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin siyasi belirsizliği artırması da borsadaki satış baskısında etkili oldu. Enflasyon endişeleri Fransa'daki lüks perakende şirketlerinin hisselerini baskılarken, İtalya borsasında bankacılık sektörüne ilişkin kaygılar öne çıktı.
İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,32, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,39, Almanya'da DAX 40 yüzde 1,10 ve İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 1,33 geriledi.
Avrupa'da endeks vadeli kontratlar da güne düşüşle başladı.
ASYA BORSALARINDA SERT KAYIPLAR
Küresel piyasalardaki satış baskısı Asya borsalarına da yansıdı. Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda, BoJ'un faiz artırımlarını değerlendirmeye devam edeceğini ve ekonomik gelişmeler ile fiyatların beklentilerle uyumlu olup olmadığını inceleyeceklerini açıkladı.
Japonya'nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 2,30'a çıkarak 1994'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,017 ile 1995'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Yeni Zelanda Merkez Bankası politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,75'e yükseltti.
Kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,4, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 değer kaybetti.
BORSA İSTANBUL GÜNÜ DÜŞÜŞLE TAMAMLADI
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de küresel piyasalardaki satış baskısının etkili olduğu günde yüzde 0,73 değer kaybederek 14.229,01 puandan kapandı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat yüzde 0,3 geriledi.
Dolar/TL kuru önceki günü yüzde 0,1 yükselişle 48,2850 seviyesinden tamamladı. Bankalararası piyasanın açılışında dolar/TL 48,2940 seviyesinden işlem gördü.
PİYASALARDA BUGÜN TAKİP EDİLECEK VERİLER
Yurt içinde veri gündeminin sakin olması beklenirken, yurt dışında ABD'de haftalık mortgage başvuruları, ADP özel sektör istihdamı, fabrika siparişleri ve dayanıklı mal siparişleri takip edilecek.
Ayrıca Fed'in Bej Kitap raporu da piyasaların gündeminde olacak.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puan seviyeleri destek, 14.300 ve 14.400 puan seviyeleri ise direnç olarak izleniyor.

İlgili haber: Divriği'de kaybolan Büşra bebeğin babasından eşine suçlama

İlgili haber: Küresel Motorin Krizi Pompa Fiyatlarını Vurdu: Arz Daralması Maliyetleri Artırıyor