İlk 10'da Sekiz Türk Böreği; Paçanga Birinci, Benim Favorim Su Böreği

Anneannemin su böreğine yakın lezzettekini Milas-Bodrum Havalimanı’ndaki TAV Lounge’da keşfettim. Ancak sadece sabahları servis ediliyordu.
Ne yaptım biliyor musunuz? İstanbul uçuşlarımı sabah kahvaltısına denk getirmeye çalıştım. Çünkü su böreğinin servisi saat 11.00’e kadardı.
Bir keresinde canım çekti, hazır dondurulmuş su böreği aldım; ama sonuç hüsran oldu ve börek çöpe gitti.
Merkezi Hırvatistan’da bulunan ve gastronomi üzerine rehberlik yapan dünyaca ünlü TasteAtlas platformunun araştırmasında, Türk kökenli börekler ilk 10 sıranın 8’inde yer alırken Paçanga Böreği açık ara birinci oldu.
Türkiye'nin damgasını vurduğu listenin tamamı ise şöyle:
Paçanga böreği – İstanbul, TürkiyeKatmer – Gaziantep, TürkiyeBurek – Bosna-HersekKol böreği – TürkiyeChebureki (Çiğ börek) – KırımSigara böreği – TürkiyeGül böreği – TürkiyeBoşnak böreği – TürkiyeSu böreği – TürkiyeTepsi böreği – Türkiye
TasteAtlas’ın en iyi börekler sıralamasında Paçanga Böreği’nin ilk sırada olduğunu görünce doğrusu merak ettim. “Benim bildiğim, pastırmalı, kaşarlı, biberli, domatesli o börek nasıl oluyor da dünyanın en iyi böreği seçiliyor?” diye düşünüp biraz kökenine baktım.Paçanga böreğinin hikayesi, en az kendisi kadar ilginç.
Paçanga Böreği, özellikle İstanbul’un çok kültürlü mutfak geleneğiyle ilişkilendiriliyor. Kökeni konusunda kesin ve tek bir bilgi bulunmamakla birlikte, İstanbul’daki Musevi mutfağıyla bağlantılı olduğu yönünde yaygın anlatılar var. Osmanlı İstanbul’unda farklı toplumların mutfaklarının birbirinden etkilenmesiyle ortaya çıkan ve zaman içinde Türk mutfağının bir parçası haline gelen lezzetlerden biri olarak kabul ediliyor.
İçine pastırma, kaşar peyniri konularak sarılıyor ve kızgın yağda çıtır çıtır kızartılıyor. Bazende domates ve biber de ilave ediliyor. Sonuçta ortaya dışı kıtır, içi erimiş peynir ve pastırmanın aromasıyla dolu sıcak bir börek çıkıyor.
Paçanga Böreği bugün özellikle İstanbul’un meyhane kültüründe, sıcak mezeler arasında kendisine yer bulmuş durumda. Seveni çok..Araştırdıkça, bu böreğin yalnızca pastırma ve kaşarın yufkayla buluşmasından ibaret olmadığını; İstanbul’un yüzyıllar boyunca farklı kültürleri bir araya getiren mutfak anlayışının da güzel bir yansıması olduğunu düşündüm.
Paçanga’nın bu başarısına en çok, Musevi dostlarım ve özellikle de sevgili dostum Hayim Büberoğlu’nun sevinçle karşılayacağını tahmin ediyorum.
Ama bütün bu araştırmanın sonunda benim gönlümdeki sıralama değişmedi.
Benim favorim yine Su Böreği.
TasteAtlas’ın açıklamasına göre, 17 Ağustos’a kadar bu liste için yapılan 796.144 değerlendirmeden 520.250’si sistem tarafından kabul edilmiş.
Ben bazen TasteAtlas’ın değerlendirmelerine ters düşerim. Özellikle İtalyan ve Yunan mutfağına hayran olduğunu düşünürüm.
En iyi börekler sıralamasında Gaziantep Katmeri, Paçanga Böreği’nin ardından ikinci sırada gösterilmiş. Bu fıstıklı, kaymaklı hamur işi, Gaziantep’in mutfak gururudur.
Börek adının sahibi Bosna-Hersek’in klasik Burek’i listede üçüncü sırada gösterilmiş.
Tepside yapılan ve peynirli, kıymalı, ıspanaklı veya patatesli çeşitleri bulunan Kol Böreği, aynı zamanda Kırım’da da bilinir.
AtlasTravel, beşinci sırada bir başka Kırım böreği olan Çibörek’i (Chebureki) listesine almış.
Ve aşağı yukarı her evde yedekte, buzlukta saklanan ve gerektiğinde ısıtılarak servis edilen sigara böreğimiz altıncı olmuş.
Gül çiçeği şeklindeki, çıtır çıtır, yumurtalı, kıymalı ve peynirli Gül Böreği yedinci sırada yer almış.
Kökeni Boşnak olan ve aynı adı taşıyan Boşnak Böreği’ni bizim daha çeşitli şekilde yapmamız; ıspanaklı, kıymalı ve peynirli çeşitlere dönüştürmemiz sayesinde sekizinci sırayı almış.
Ve benim favorim Su Böreği...
Anneannemi anımsatan bu favori böreğim, dokuzuncu sırada kendisine yer bulmuş.
Su böreğinin geçmişini biraz araştırınca, benim için daha da özel bir hale geldi. Bugünkü şekliyle su böreğine ilişkin elimizdeki en eski yazılı tarif, 1844 yılında Mehmed Kamil’in kaleme aldığı Melceü’t-Tabbâhîn, yani Aşçıların Sığınağı adlı yemek kitabında bulunuyor. 19. yüzyıl Osmanlı mutfağında da su böreğinin sıkça yapıldığı ve sevildiği biliniyor.
Yufkalarının tek tek açılıp kaynar suda haşlanması, ardından yağ ve peynirle kat kat dizilmesi, bu böreği diğerlerinden ayıran en önemli özellik. Yapımı zahmetli; ama ortaya çıkan lezzet, harcanan emeğe fazlasıyla değiyor.
Su böreği zaman içinde Osmanlı mutfağından Anadolu’nun farklı bölgelerine yayılmış, her yöre de kendi yorumunu katmış. Bugün Türkiye’nin pek çok yerinde yapılan, özellikle bayramlarda, düğünlerde, nişanlarda ve özel günlerde sofraya konulan geleneksel bir lezzet.
Benim için ise bütün bunlardan daha önemli bir tarafı var.
Su böreği bana rahmetli anneannemi hatırlatıyor.
Son olarak bol peynirli ve ıspanaklı Tepsi Böreği’miz var. Adı üzerinde, tepside yapılan bu börekte tercihen kıyma da kullanılıyor.
Bosna ve Kırım dışında, AtlasTravel’in börek sıralamasında hemen hemen bütün hamur işlerini Türkiye kazandı.
Ben Su Böreği’nin adını bu platformun listesinde görünce bayağı keyiflendim.
Birazdan bu çok sevdiğim böreği sindire sindire yiyeceğim.

İlgili haber: Tosya'da üreticilere marul fidesi ve sera örtüsü desteği

İlgili haber: 18 Eylül 2026 Cuma Namazı Vakitleri: 81 İlde Ezan Saatleri