Çocuklar için sosyal medyada yeni dönem: Türkiye’de 15 yaş sınırı

Çocuklarımızın dijital platformlarda tamamen yalnız bırakıldığını belirten uzmanlar, anneler, babalar, medya ve kamu kurumlarının tutarlı bir mücadele yürütemediği için çocukların dijital medyaya bağımlı hale geldiğini ifade ediyor. Peki dünyada durum nasıl? META’YA ABD’DE 16,68 MİLYAR DOLARLIK UZLAŞMAFacebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta, çocukları ve gençleri bağımlı hale getirecek şekilde platform tasarladığı iddiasıyla ABD'de 29 eyaletin açtığı davada 16.68 milyar dolara varan bir uzlaşmaya vardı. Üç yıllık hukuki sürecin sonunda Meta; günlük kullanım sınırı, gece erişim kısıtlaması ve güçlendirilmiş yaş doğrulaması gibi taahhütler altına girdi. AVRUPA'DA BASKI ÇIĞ GİBİ BÜYÜYORAtlantik'in öte yakasında Avrupa Birliği, Meta'yı mahkeme salonundan çok düzenleyici mercek altında tutuyor. Avrupa Komisyonu, Mayıs 2024'te başlattığı resmi soruşturma kapsamında 29 Nisan 2026'da, Meta'nın Instagram ve Facebook'ta 13 yaş altı kullanıcıların platforma erişimini engellemekte yetersiz kaldığına dair ön bulgularını açıkladı.Komisyonun değerlendirmesine göre platformların kullanım şartlarında yer alan asgari 13 yaş sınırı pratikte etkili şekilde uygulanamıyor; kullanıcıların hesap açarken yaşını yanlış beyan etmesi kolay, 13 yaş altı bir kullanıcının varlığını platforma bildirme süreci ise karmaşık. AB'DEN META VE TİKTOK’A AĞIR YAPTIRIMLARKomisyon Başkanı Ursula von der Leyen, Kopenhag'da düzenlenen Avrupa Yapay Zeka ve Çocuklar Zirvesi'nde, TikTok'un bağımlılık yaratan arayüz unsurları ile Meta'nın yaş doğrulamasındaki zayıflıklara karşı Birliğin daha agresif adımlar atacağını duyurdu.Süreç henüz 'ön bulgu' aşamasında olsa da, ihlal resmen tespit edilirse Meta, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek. Benzer soruşturmalar TikTok ve X'i de kapsıyor. Nitekim AB'nin TikTok'a kullanıcı verilerini Çin'e aktardığı gerekçesiyle 530 milyon Euro, X'e ise DSA ihlali gerekçesiyle 120 milyon Euro ceza kesmişti. TÜRKİYE'DE 15 YAŞ SINIRI YASALAŞTITürkiye ise Mayıs 2026'da yürürlüğe giren düzenlemeyle sosyal medyada 15 yaş sınırını yasalaştırdı. Ancak uzmanlar, Türkiye'de Meta'ya caydırıcı yaptırımlar uygulanmadığını, ABD ve AB'nin göz açtırmadığı Meta'ya karşı Türkiye'de benzer bir yaptırım mekanizmasının bulunmadığını belirtiyor. Komisyon ayrıca yıl sonuna kadar birlik genelinde 13 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını yasaklamayı öngören yeni kurallar ile gizlilik odaklı bir AB çapında yaş doğrulama sistemi üzerinde çalışıyor. Uzmanlar, çocukların dijital bağımlılığıyla mücadele için aileler, medya ve kamu kurumlarının tutarlı ve kararlı bir iş birliği içinde olması gerektiğini vurguluyor.

İlgili haber: AB-Kanada yakınlaşması Trump’ı kızdırdı! Tehditler savurdu: “Tarifeler getiririm, ticareti durdururum”

İlgili haber: 17 Eylül Perşembe 2026 gününün son dakika önemli gelişmeleri! (CNN TÜRK 11.30 bülteni)